Στο σεντούκι της ψυχής μου" - Ευθυμία Αθανασιάδου

Το τελευταίο σας βιβλίο κυκλοφορεί με τον τίτλο «Στο σεντούκι της ψυχής μου». Θα θέλατε να μας πείτε δυο λόγια για αυτό;
Το σεντούκι είναι ένα βιβλίο για την ψυχική δύναμη που έχει ο άνθρωπος.Μέσα από την ιστορία της Αρετής μεταφερόμαστε στην μεταπολεμική περίοδο της Ελλάδος και συγκεκριμένα τη Μακεδονία και τη Θράκη.Μαζί της ταξιδεύουμε στην Ξάνθη ,βιώνουμε τη φτώχεια όπου μεγάλωσε,ζεσταινόμαστε μεσα σε μια καλύβα με ένα μαγκάλι και βλέπουμε τον αποχωρισμό στην πιο τρυφερή ηλικία από τη μάνα της.Μεταφερόμαστε στην Καβάλα στην αναζήτηση των μοναδικών εν ζωή συγγενών της περιφερόμενοι στις λασπωμένες γειτονιές της παλιάς πόλης.Εκεί βλέπουμε να τη χτυπάει και πάλι η μοίρα αφήνοντάς της ανεξήτηλα σημάδια τα οποία και θα καθορίσουν το μέλλον της.Κυνηγημένη φευγεί για την πόλη των Σερρών όπου θα δουλέψει στα Καπνομάγαζα.Εκεί η ζωή της δείχνει επιτελους το καλό της πρόσωπο και της στελνει φύλακες άγγελους που θα τη προστατεύουν μέχρι τέλους.Από κεί και πέρα το ταξίδι της Αρετής, μας φτάνει ως τα αστέρια ,αφού η μοίρα της χαρίζει όλα αυτά που της στέρησε τόσοα χρόνια.

Ο κεντρικός σας χαρακτήρας, η Αρετή, έχει δικά σας χαρακτηριστικά; Μοιάζετε;

Η Αρετή στο βιβλίο περπατάει –και οχι τυχαία-σε μονοπάτια που έχω περπατήσει κι εγω ως παιδί.Αρχικά μέσα από την πορεία της περιγράφω γειτονιές που πέρασα τα παιδικά μου χρόνια ,μυρωδιές που έχω από τότε και γεύσεις που μένουν ακόμη και τώρα στα χείλη μου.Από χαρακτηριστικά,το γεγονός πως αγαπάει το διάβασμα και δεν τα παρατάει ακόμη και στα πιο δύσκολα ,είναι και χαρακτηριστικό δικό μου,αφού κι εγω ως παιδί συνδίαζα σχολείο και εργασία.Από κει και πέρα τον χαρακτήρα της Αρετής τον έχτισα πιο ανθεκτικό και καλοσυνάτο από ότι συνηθίζει άνθρωπος να έχει,οχι πως δεν υπάρχουν,αλλά βέβαια σπανίζουν και ειδικά στη σημερινη εποχή.Αυτό το έκανα για να τονίσω πως όποιος πορεύετε στη ζωή του με αρετή ,πείσμα και καλοσύνη η ζωή του ανταποδίδει το καλύτερο χαμόγελό της.

Τι ξεχωρίζετε στο βιβλίο αυτό σε σχέση με τα άλλα που έχετε κυκλοφορήσει; Και ποιο από όλα είναι αυτό που θα λέγατε αγαπημένο σας αν έπρεπε να επιλέξετε;


Το κάθε βιβλίο που γράφω προσπαθώ να είναι διαφορετικό από τα υπόλοιπα.Σαφώς όμως όλα έχουν την προσωπικότητα του συγγραφέα μέσα,έτσι ώστε να αφήνουν το στίγμα τους στη λογοτεχνία.Το σεντούκι ξεχωρίζει από τα δύο προηγούμενα αφ’ενος από το χρόνο που εξελίσσεται και αφ’ετέρου από την ίδια την ιστορία του βιβλίου η οποία δεν έχει σχέση με τα υπόλοιπα.Όσον αφορά το πιο αγαπημένο μου,θα πω πως δεν μπορώ να ξεχωρίσα κάποιο,γιατι όσο κλισέ κι αν ακουστεί,όλα είναι παιδιά μου,όλα έχουν κάτι από την ψυχή μου μέσα.

Από πού αντλείτε την έμπνευση σας; Γράφετε συγκεκριμένες ώρες της ημέρας;

Η έμπνευση έρχεται από οπουδήποτε.Από μια ιστορία που θα μου αφηγηθεί κάποιος,από μια προσωπική μου εμπειρία,από μια ταινία,ακόμα και από ένα στίχο ενός τραγουδιού η μια μελωδία που θα με αγγίξει...Συνηθίζω να γράφω πολύ νωρίς το πρωί ,όπου όλα γύρω μου είναι ήρεμα.

Τι θα συμβουλεύατε έναν νέο συγγραφέα που κάνει τώρα τα πρώτα του βήματα στον χώρο της γραφής και του βιβλίου;

Θα συμβούλευα τον νεα συγγραφέα αυτό που θα συμβούλευα οποιοδήποτε νέο σε οποιοδήποτε άλλο επάγγελμα.Να αγαπάει αυτό που κάνει,να έχει μεράκι για αυτό και να προσπαθεί να αφήσει κάτι αξιόλογο πίσω του.Μόνο έτσι θεωρώ πως κάποιος είναι επιτυχημένος σε ότι επιλέγει να κάνει.

Ετοιμάζετε κάτι νέο αυτή την περίοδο;

Έχω ήδη ετοιμάσει το τέταρτο βιβλίο και βρίσκεται στον εκδοτικό μου οίκο αναμένοντας για εκτύπωση.Αυτό το διάστημα γράφω επίσης τη συνέχεια του πρώτου μου βιβλίου, «Για όσα δεν μιλήσαμε ποτέ»..

Βιβλίο | της Ευθυμίας Αθανασιάδου-Μαράκη

Βγήκαν λάμιες στο ποτάμι, σύννεφο έβαλαν γιορντάνι….

της Δήμητρας Σαμαρά

ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ

της Ευθυμίας Αθανασιάδου-Μαράκη

Με αφορμή το SURVIVOR: Πως μας «καθοδηγεί» η TV…

του Γιώργου Πιπερόπουλου

Μετρώντας τις μέρες μας

του Αθανάσιου Μπόϊκου

Το θέατρο στους μαθητές

του Χριστόφορου Παλαμίδη

Αλέξης Τσίπρας, ένας Ντόριαν Γκρέι της πολιτικής

του Αθανάσιου Μπόϊκου

Προκλητή ζήτηση υπηρεσιών υγείας στην Ελλάδα και προτάσεις αντιμετώπισης της – Περικοπές στην πρωτοβάθμια υγεία ή εξοικονόμηση πόρων;

του Καλλίνικου Νικολακόπουλου

Δάσος και ενέργεια και Γιατί λύματα;

της Αικατερίνης Εμμανουηλίδου

Γαλλικός Ρομαντισμός και Φιλελληνισμός

του ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΦΙΛΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΣΕΡΡΩΝ

Πρόσεχε το δάχτυλο, όχι το φεγγάρι

του Αθανάσιου Μπόϊκου

Πρωτογενή δημοσιονομικά πλεονάσματα, διαχειρισιμότητα του δημόσιου χρέους και βιωσιμότητα της χώρας

του Καλλίνικου Νικολακόπουλου

Δημοσιονομική κρίση χρέους, τραπεζικό σύστημα και πολιτικο-οικονομικές ελίτ

του Καλλίνικου Νικολακόπουλου

Μια γιορτή επαναπροσέγγισης των πολιτισμών στα ερτζιανά κύματα στις Σέρρες

της Unesco Σερρών

Περί ευρωζώνης, εθνικών νομισμάτων και άλλων τινών

του Καλλίνικου Νικολακόπουλου

2017 Διεθνές Έτος Βιώσιμης Τουριστικής Ανάπτυξης

της Unesco Σερρών

Και δάσκαλοι - όχι μόνο φιλόλογοι

του Αθανάσιου Μπόϊκου

Υγροβιότοποι, για μείωση του κινδύνου των καταστροφών

της Αικατερίνης Εμμανουηλίδου

Ένας δήμαρχος, μια μήνυση και ο … ΤΑΡ (πάλι)

του Αθανάσιου Μπόϊκου

Ποιοι μας αποκαλούν «λαϊκιστές»;

του Αθανάσιου Μπόϊκου

Στιγμές της πόλης

της Αικατερίνης Εμμανουηλίδου

Στερητικό σύνδρομο εξουσίας

του Παναγιώτη Κοτρώνη

«Το τάγμα που τραγουδάει…»

της Δήμητρας Σαμαρά

Εύκολη προφητεία

του Αθανάσιου Μπόϊκου

΄Ανθρωποι και κατσαρίδες

του Αθανάσιου Μπόϊκου

Ένας «ρεαλιστής» δήμαρχος

του Αθανάσιου Μπόϊκου

Αδιόρθωτοι

του Αθανάσιου Μπόϊκου

Το έξυπνο πουλί από τη μύτη πιάνεται

του Αθανάσιου Μπόϊκου

ΤΑΡ, «νεοοθωμανισμός» και εθνικό συμφέρον

του Αθανάσιου Μπόϊκου

Ταινία Εκείνη

της Αικατερίνης Εμμανουηλίδου

Πλάθοντας ευτυχισμένα παιδιά

του ΣΥΛΛΟΓΟΥ ΦΙΛΩΝ ΒΙΒΛΙΟΘΗΚΗΣ ΣΕΡΡΩΝ

Αύξηση μεγέθους γραμματων Μείωση μεγέθους γραμματων Επαναφορά μεγέθους γραμματων print

Διερεύνηση και Οικονομική Ανάλυση της Έννοιας της Προκλητής Ζήτησης στην Παροχή Υπηρεσιών Υγείας

13/06/2016

Άρθρο του Καλλίνικου Νικολακόπουλου

 
Ως προκλητή ζήτηση υπηρεσιών υγείας, ορίζεται η ζήτηση που δεν αντιστοιχεί στην κάλυψη υπαρκτών αναγκών υγείας, αλλά προκαλείται από άλλους παράγοντες. Ο σημαντικότερος παράγοντας είναι ο ίδιος ο γιατρός, που προκαλεί αύξηση της ζήτησης των ιατρικών υπηρεσιών, με σκοπό την άμεση ή έμμεση αύξηση των αποδοχών του. Το φαινόμενο της προκλητής ζήτησης, εμφανίζεται στα συστήματα υγείας όπου ο γιατρός αμείβεται κατά πράξη και γίνεται εντονότερο, όταν το κόστος καλύπτεται από ασφαλιστικούς φορείς. Μπορεί να προκληθεί για εκπαιδευτικούς και ερευνητικούς λόγους, για την πλήρωση κενών νοσηλευτικών κλινών ή για την ικανοποίηση των ίδιων των ασθενών, κυρίως όταν αυτοί δεν είναι σωστά πληροφορημένοι. Σημαντικός παράγοντας ακόμη, μπορεί να είναι και η άμεση ή έμμεση διαφήμιση ιατρικών “προϊόντων” του ιδιωτικού τομέα, με σκοπό της αύξηση της κερδοφορίας των ιατρικών και φαρμακευτικών επιχειρήσεων[1]. 

Tο φαινόμενο της προκλητής ζήτησης ερμηνεύεται με βάση το σημείο ισορροπίας της αγοράς των υπηρεσιών υγείας, όπου η ζήτηση ισούται με την προσφορά. Αν αυξηθούν οι γιατροί και η προσφορά υπηρεσιών, τότε η καμπύλη προσφοράς θα μετατοπισθεί με μείωση των τιμών και αύξηση της ποσότητας των υπηρεσιών. Αυτά ισχύουν σε μια αγορά υπηρεσιών υγείας, όπου υπάρχει τέλειος ανταγωνισμός και το σημείο ισορροπίας στην τομή της καμπύλης ζήτησης και της καμπύλης προσφοράς, είναι αποτελεσματικό κατά Pareto. Σε αυτή την περίπτωση δεν υπάρχει εναλλακτικό εφικτό σημείο παραγωγής, όπου να βελτιώνεται η ευημερία έστω και ενός ατόμου, χωρίς την μείωση της ευημερίας κάποιου άλλου. Αν μεταβληθεί η καμπύλη ζήτησης ή η καμπύλη προσφοράς, μετατίθεται το σημείο ισορροπίας και οι αντίστοιχες τιμές του αγαθού. Η ανταγωνιστική αγορά μεγιστοποιεί την ευημερία και οδηγεί σε αποτελεσματική διανομή, κατά τη θεωρητική προσέγγιση των οικονομικών της ευημερίας. Για την αποτελεσματική λειτουργία του τέλειου ανταγωνισμού θα πρέπει να υπάρχει ομοιογενές προϊόν, μεγάλος αριθμός παραγωγών και καταναλωτών, ελευθερία εισόδου-εξόδου στην παραγωγή, βεβαιότητα, μη ύπαρξη “εξωτερικών οικονομιών”, άριστη πληροφόρηση των καταναλωτών και ανεξαρτησία προσφοράς και ζήτησης[2].

Το κράτος πρέπει να παρεμβαίνει για την εξασφάλιση της κοινωνικής δικαιοσύνης σε περιπτώσεις που κάποιες από τις παραπάνω προϋποθέσεις δεν ισχύουν, όπως συμβαίνει στις αγορές των υπηρεσιών υγείας. Οι ιατρικές υπηρεσίες είναι ανομοιογενείς, με ύπαρξη πολλών και εναλλακτικών πρακτικών, ενώ τίθενται όρια στην “παραγωγή” των γιατρών σε αρκετές χώρες. Η ύπαρξη της ασθένειας και της νοσηρότητας διακρίνεται από αβεβαιότητα, και ως προς την εκδήλωσή της και ως προς της εξελικτική της πορεία, ενώ υπάρχουν επιδράσεις από “εξωτερικές οικονομίες” και επιβαρύνσεις, λόγω της μεταδοτικότητας πολλών νοσημάτων. Οι αγορές των υπηρεσιών υγείας, χαρακτηρίζονται από ασύμμετρη κατανομή γνώσης και πληροφόρησης μεταξύ γιατρού και ασθενούς. Ο άρρωστος συνήθως αγνοεί την πλήρη κατάσταση της υγείας του, τις εναλλακτικές επιλογές ίασής του, την αποτελεσματικότητά τους και τις ενδεχόμενες παρενέργειες. Οι παραγωγοί ιατρικών υπηρεσιών (γιατροί κλπ), επιδρούν έτσι σημαντικά στη ζήτηση, ακυρώνοντας την προϋπόθεση της ανεξαρτησίας προσφοράς και ζήτησης, αφού κύρια αιτία της προκλητής ζήτησης είναι η επιδίωξή τους να αυξήσουν τη ζήτηση, για να διατηρήσουν και αυξήσουν τα έσοδά τους. Η αύξηση της προσφοράς, αντί να μειώσει τις σχετικές τιμές, αυξάνει την ποσότητα των υπηρεσιών και ενδεχομένως αυξάνει τις τιμές[3].

Η κυριαρχία του καταναλωτή περιορίζεται σημαντικά από τη φύση των ανταλλαγών (οι καταναλωτές είναι και ασθενείς ή επιθυμούν να ελέγξουν την κατάσταση της υγείας τους), περιορίζοντας έτσι τη διαπραγματευτική τους δύναμη στην αγορά παροχής υπηρεσιών υγείας. Η αποτύπωση της ζήτησης παραχωρείται, εξαιτίας της απαιτούμενης ειδικής γνώσης, στους προμηθευτές και ο γιατρός είναι συγχρόνως και προμηθευτής και εκφραστής της ζήτησης, λειτουργώντας για λογαριασμό του ασθενούς και δημιουργώντας μια σχέση αντιπροσώπευσης Η απουσία κυριαρχίας του καταναλωτή και η σχέση αντιπροσώπευσης, παρέχει στους γιατρούς τη δυνατότητα να λειτουργούν προς εξυπηρέτηση του δικού τους οφέλους, επιδιώκοντας περισσότερα έσοδα και ιδιαίτερα εκεί, όπου η αποζημίωσή τους βασίζεται στην αμοιβή κατά πράξη. Η υπερβάλλουσα ζήτηση, προκαλείται έτσι από τους προμηθευτές και όχι από τους ασθενείς που δεν έχουν επαρκή πληροφόρηση. Η προκλητή ζήτηση (supplier-induced demand), όπως έχει επικρατήσει βιβλιογραφικά, ή και ηθικός κίνδυνος από τον προμηθευτή (provider moral hazard), συνδέεται με το επίπεδο επαγγελματικής κατάρτισης και το επαγγελματικό κύρος και προκαλεί ποικίλες οικονομικές επιβαρύνσεις στον καταναλωτή[4].

Η δημόσια παρέμβαση στην παροχή-χρηματοδότηση υπηρεσιών υγείας, είναι εκτεταμένη σε όλες τις ανεπτυγμένες χώρες του κόσμου. Στα συμβατικά συστήματα αγοράς, ο συνδυασμός ασφαλιστικής κάλυψης και αμοιβής κατά πράξη προκαλεί υπερβολική κατανάλωση και ο περιορισμός του συνολικού προϊόντος του τομέα, στο κοινωνικά άριστο επίπεδο, είναι ο κύριος σκοπός της δημόσιας παρέμβασης. Σε μια συμβατική αγορά η πλευρά της παροχής φροντίδων (γιατροί-νοσοκομεία) οργανώνεται χωριστά από την πλευρά της χρηματοδότησης (ασφαλιστικοί φορείς). Εξαιτίας της προκλητής ζήτησης και του ηθικού κινδύνου, απουσιάζουν τα κίνητρα εξοικονόμησης πόρων. Η υποχρεωτική συμμετοχή ολόκληρου του πληθυσμού στη δημόσια ασφάλιση, επιτρέπει τη σύνδεση των εισφορών με το εισόδημα και όχι με την “ομάδα κινδύνου” του ασφαλισμένου, χωρίς απώλεια δικαιοσύνης (λόγω καθολικής πρόσβασης) και απώλεια αποδοτικότητας. Στα εθνικά συστήματα υγείας (π.χ. Μ. Βρετανία), τα νοσοκομεία και οι μονάδες υγείας ανήκουν στο κράτος και οι γιατροί και το υπόλοιπο προσωπικό απασχολούνται με σχέση εξαρτημένης εργασίας. Η χρηματοδότηση του συστήματος, εξασφαλίζεται σχεδόν αποκλειστικά από τη γενική φορολογία και οι υπηρεσίες υγείας παρέχονται δωρεάν. Η αρχή της ανταποδοτικής ασφάλισης καταργείται πλήρως και αντικαθίσταται με την αρχή της καθολικής παροχής. Η κατανομή φροντίδων στους ασθενείς, αποφασίζεται από τους γιατρούς βάσει μη οικονομικών κριτηρίων. Η επίσκεψη σε ειδικό γιατρό, γίνεται μόνο με παραπομπή από το γενικό γιατρό και η νοσηλεία σε νοσοκομείο μόνο με παραπομπή από το γιατρό, λύνοντας έτσι τα προβλήματα που θα προκαλούσε η ασύμμετρη πληροφόρηση. Οι γενικοί γιατροί αμείβονται σύμφωνα με τον αριθμό των εγγεγραμμένων ασθενών και οι νοσοκομειακοί γιατροί με μισθό και όχι κατά πράξη, εξαλείφοντας τα κίνητρα για υπερβολική κατανάλωση, λόγω του ηθικού κινδύνου, που οδηγούν σε διόγκωση του κόστους. Η προσφορά υπηρεσιών υγείας υπόκειται σε περιορισμούς είτε διοικητικής φύσης (λίστες αναμονής), είτε με τον καθορισμό από το κοινοβούλιο του διατιθέμενου ετήσιου συνολικού ποσού χρηματοδότησης του εθνικού συστήματος υγείας[5].

Η αντιμετώπιση των αποτυχιών της αγοράς, με τους παραπάνω τρόπους, νομιμοποιεί τα εθνικά συστήματα υγείας ως θεσμούς που προάγουν την οικονομική αποδοτικότητα. Σε χώρες με εθνικά συστήματα υγείας, η δημόσια δαπάνη για την υγεία είναι χαμηλότερη από τις χώρες με κοινωνική ασφάλιση υγείας (η συνολική δαπάνη υγείας είναι χαμηλότερη στην Ευρώπη από ότι στη Β. Αμερική) και η εξοικονόμηση πόρων επιτυγχάνεται χωρίς επιπτώσεις ιατρικής φύσης. Τα εθνικά συστήματα υγείας οφείλουν την ύπαρξή τους σε προβληματισμούς για την ανάγκη εξασφάλισης της κοινωνικής δικαιοσύνης, αλλά η επιβίωσή τους οφείλεται όχι μόνο στο μεγάλο βαθμό υποστήριξης από την κοινή γνώμη, αλλά και στο μεγάλο κόστος όλων των εναλλακτικών επιλογών[6]. Η δαπάνη υγείας, αντιστοιχεί σε σημαντικό τμήμα της συνολικής δημόσιας δαπάνης. Σε χώρες με εθνικά συστήματα υγείας, η συνολική δαπάνη για την υγεία είναι χαμηλότερη από τις χώρες με κοινωνική ασφάλιση υγείας και εκτός της εξασφάλισης κοινωνικής δικαιοσύνης, επιτυγχάνεται μικρότερο λειτουργικό κόστος. Το 2012 τα ποσοστά του ΑΕΠ για δαπάνες υγείας, σύμφωνα με πρόσφατα διαθέσιμα στατιστικά στοιχεία, ήταν 9,3% στη Νορβηγία, 9,6% στη Σουηδία και 9,9% στη Βρετανία (χώρες με εθνικό σύστημα υγείας), ενώ στον αντίποδα ήταν 16,9% στις ΗΠΑ. Τα ποσοστά των δημοσίων δαπανών υγείας ως προς το σύνολο των υγειονομικών δαπανών το 2012, ήταν 85% στη Νορβηγία, 81,3% στη Σουηδία και 84% στην Μ. Βρετανία, ενώ αντίθετα ήταν 47,6% στις ΗΠΑ. Το ποσοστό του ΑΕΠ για δαπάνες υγείας το 2012 ήταν στην Ελλάδα 9,3%, ίσο με τον μέσο όρο των χωρών του ΟΟΣΑ, πάρα την τεράστια σωρευτική μείωση του ΑΕΠ που σήμερα έχει υπερβεί το 25% από την αρχή της οικονομικής κρίσης, λόγω εφαρμογής των νεοφιλελεύθερων καταστροφικών “μνημονιακών” πολιτικών. Το μέγεθος του δημόσιου τομέα υγείας στην Ελλάδα, ήταν 67,1% το 2012, αν και σήμερα βάσιμα υποθέτουμε ότι έχει συρρικνωθεί κάτω του 65%, αρκετά κάτω του μέσου όρου των χωρών του ΟΟΣΑ που ήταν 72,2%[7]. Οι χώρες με εθνικά συστήματα υγείας, επιτυγχάνουν συνολική δαπάνη χαμηλότερη από τις χώρες με κοινωνική ασφάλιση υγείας, εξασφαλίζοντας κοινωνική δικαιοσύνη και ευρεία υποστήριξη.

Η οικονομική αξιολόγηση των προγραμμάτων υγείας, ασχολείται με την άριστη κατανομή σπάνιων πόρων και, ασκούμενη για λογαριασμό της Πολιτείας, οφείλει να λαμβάνει υπόψη τα δύο βασικά κριτήρια: της οικονομικής αποδοτικότητας και της κοινωνικής δικαιοσύνης. Η οικονομική αποδοτικότητα αφορά στην επίτευξη ή όχι του στόχου της μεγιστοποίησης των βελτιώσεων στην υγεία, που παράγονται με ένα δεδομένο επίπεδο δημόσιας δαπάνης και διακρίνεται σε τεχνική και κατανεμητική αποδοτικότητα. Η πρώτη αφορά στην αριστοποίηση της τεχνολογίας, μεγιστοποιώντας την ποσότητα προϊόντος με δεδομένο το κόστος, ή ελαχιστοποιώντας το κόστος παραγωγής μιας δεδομένης ποσότητας προϊόντος, συγκρίνει δηλαδή διαφορετικούς τρόπους παραγωγής ενός συγκεκριμένου αγαθού χωρίς να εξετάζει εναλλακτικές χρήσεις των πόρων. Η δεύτερη αναφέρεται στην αριστοποίηση της δέσμης παραγομένων προϊόντων και προϋποθέτει την τεχνική αποδοτικότητα, αλλά την υπερβαίνει, αφού ισοδυναμεί με άριστη κατανομή πόρων μεταξύ εναλλακτικών χρήσεων. Η κοινωνική δικαιοσύνη, αφορά στη δίκαιη κατανομή των βελτιώσεων αυτών στο σύνολο του πληθυσμού.

Η υπερκατανάλωση ιατρικών υπηρεσιών και φαρμακευτικών προϊόντων έχει αυξηθεί υπερβολικά, ανεξαρτήτως της ερμηνείας του φαινομένου. Έχει εκτιμηθεί ότι σε αρκετές αναπτυγμένες χώρες περίπου το 25% όλων των εισαγωγών στα νοσοκομεία, το 20% των χειρουργικών επεμβάσεων και το 50% του χρόνου νοσηλείας είναι άσκοπα. Την πρωτοκαθεδρία στις άσκοπες χειρουργικές επεμβάσεις, κατέχουν οι καισαρικές τομές και οι υστερεκτομές (κυρίως σε γυναίκες <40 ετών), οι αμυγδαλεκτομές, οι χολοκυστεκτομές, οι βουβωνοκήλες και οι σκωληκοειδεκτομές. Άσκοπο θεωρείται ακόμη, το 15% των ιατρικών επισκέψεων και οι μισές σχεδόν διαγνωστικές εξετάσεις. Στις ΗΠΑ, στις αρχές της δεκαετίας του 1990, ως άσκοπο εκτιμήθηκε σχεδόν το 22% των στεφανιογραφιών και το 17% των γαστροσκοπήσεων. Τα ποσοστά αυτά ποικίλουν από χώρα σε χώρα και από περιοχή σε περιοχή αναλόγως των συστημάτων υγείας, του ιατρικού δυναμικού, του βιοτικού επιπέδου και της δημογραφικής σύνθεσης των πληθυσμών, των επιδημιολογικών προφίλς, των κλινικών αποφάσεων για την παροχή υπηρεσιών και της ζήτησης για χειρουργικές επεμβάσεις. Αρκετά υψηλά ποσοστά παρατηρούνται σε χώρες όπου ισχύει η αμοιβή των ιατρικών υπηρεσιών κατά πράξη (π.χ. διπλάσιος δείκτης χειρουργικών επεμβάσεων στις ΗΠΑ από τον αντίστοιχο στη Μ. Βρετανία), με εκτεταμένη παραοικονομία, με πληθώρα γιατρών ή ανεπαρκώς εκπαιδευμένων, καθώς και στις περιπτώσεις ύπαρξης θεσμικής ανεπάρκειας και άγνοιας μεγάλου τμήματος των ‘καταναλωτών’ υπηρεσιών υγείας[1,8].
Το φαινόμενο της προκλητής ζήτησης, έχει μελετηθεί από πολλούς οικονομολόγους της υγείας και η πλειοψηφία τους έχει διαπιστώσει την ύπαρξη θετικής συσχέτισης μεταξύ του αριθμού των γιατρών και της κατανάλωσης ιατρικών υπηρεσιών, τεκμηριώνοντας την προκλητή ζήτηση[3,4,9]. Μία αύξηση των γιατρών κατά 10% προκαλεί αύξηση της κατανάλωσης ιατρικών υπηρεσιών κατά 1% (το ποσοστό αυξάνεται κατά 3% στην περίπτωση των πραγματοποιούμενων εγχειρήσεων από χειρουργικές ιατρικές ειδικότητες)[8]. Ο “νόμος του Roemer” επιβεβαιώθηκε εμπειρικά, με τη χρήση οικονομετρικών υποδειγμάτων, αποδεικνύοντας ότι μια αύξηση κατά 10% των νοσοκομειακών κλινών οδηγεί σε ισόποση αύξηση της χρήσης
τους[10]. Κατά την μειοψηφία των ασχοληθέντων με το θέμα, δεν υπάρχει προκλητή ζήτηση και η αύξηση της κατανάλωσης προκύπτει από άλλους παράγοντες σχετιζόμενους με την αύξηση των γιατρών (αύξηση της διαθεσιμότητας και προσβασιμότητας, μείωση του χρόνου αναμονής, μείωση του κόστους μεταφοράς κλπ)[3,4,9].

Η αποτυχία της αγοράς να ασφαλίσει απέναντι στις αβεβαιότητες, έχει δημιουργήσει πολλούς κοινωνικούς οργανισμούς-θεσμούς στους οποίους οι συνήθεις παραδοχές της αγοράς είναι σε κάποια έκταση αντικρουόμενες. Το ιατρικό επάγγελμα είναι μόνο ένα παράδειγμα, αν και κατά πολλές εκτιμήσεις είναι ακραίο, και όλα τα επαγγέλματα μοιράζονται μερικές κοινές ιδιότητες. Η οικονομική σπουδαιότητα των προσωπικών και ειδικά των οικογενειακών σχέσεων, αν και φθινόντων, είναι ασήμαντη στις περισσότερο αναπτυγμένες οικονομίες. Το σύστημα βασίζεται σε μη αγοραίες σχέσεις που δημιουργούν εγγυήσεις συμπεριφοράς, οι οποίες αλλιώς θα χαρακτηρίζονταν από υπερβολική αβεβαιότητα. Η λογική και οι περιορισμοί της ιδεώδους ανταγωνιστικής συμπεριφοράς υπό αβεβαιότητα, μας εξαναγκάζει να αναγνωρίσουμε την ατελή περιγραφή της πραγματικότητας που παρέχεται από το απρόσωπο σύστημα τιμών[11]. Οι θεωρητικοί οικονομολόγοι, παραδοσιακά εξοστρακίζουν τις συζητήσεις για την πληροφόρηση σε υποσημειώσεις. Σοβαρή θεώρηση του κόστους της επικοινωνίας, ατελής γνώση και παρόμοια θέματα πιστεύεται ότι θα μπορούσαν να περιπλεχθούν χωρίς πληροφόρηση. Η ανάλυση των ανταγωνιστικών αγορών, στις οποίες τα χαρακτηριστικά των ανταλλασσόμενων αγαθών δεν είναι πλήρως γνωστά σε τουλάχιστον ένα μέρος κατά τη συναλλαγή, υποδηλώνει ότι αυτός ο μύθος είναι λανθασμένος[12].
Παρά την μακροχρόνια μελέτη του φαινομένου της προκλητής ζήτησης, δεν έχει υπάρξει επαρκής συζήτηση ή διερεύνηση της επήρειας της παρακίνησης στην υγεία των ασθενών. Αναπτύχθηκε μια εννοιολογική δομή για την προκλητή ζήτηση, περιλαμβάνοντας την κλινική αποτελεσματικότητα των υπηρεσιών υγείας, που χρησιμοποιήθηκε, όπως και η αποτελεσματικότητα των σχέσεων αντιπροσώπευσης μεταξύ γιατρού και ασθενούς, για να αναγνωρίσει μερικούς εννοιολογικά ευκρινείς τύπους χρησιμότητας, ο καθένας με την δική του στρατηγική έννοια. Αφού εξετάσθηκε κάθε τύπος χρησιμότητας, αποδείχθηκε ότι η συνεχής εστίαση των οικονομολόγων της υγείας στο φαινόμενο της παρακίνησης, μπορεί να είναι πολύ περιορισμένο για την ανάπτυξη πολιτικών που αφορούν στη χρησιμότητα των υπηρεσιών υγείας.

Η ανάλυση των ανωτέρω περιπτώσεων δείχνει ποια είναι η προκλητή ζήτηση που δημιουργεί προβλήματα. Έτσι, οι επιδράσεις στο σύστημα υγείας, και οι απαιτούμενες πολιτικές υγείας, μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με το είδος της πρόκλησης. Για παράδειγμα, στην περίπτωση των εξωτερικών επιδράσεων ενδέχεται κάποια πρόκληση της ζήτησης απλά να αποκαθιστά το έλλειμμα κοινωνικής ευημερίας, αυξάνοντας τα προσωπικά οφέλη στο επίπεδο του κοινωνικού οφέλους, έτσι ώστε να επιτευχθεί η ισότητα οριακού κοινωνικού κόστους και οφέλους[13]. Αν κάποιος πρέπει να ακολουθήσει τη διαδρομή της κατάστασης υγείας, θα αντιμετωπίσει μια σοβαρή εμπειρική πρόκληση: υπό πλήρη ασφαλιστική κάλυψη να αποδείξει ότι τα αναμενόμενα αποτελέσματα στην υγεία είναι αρνητικά.

Μια αποδοτικότερη στρατηγική, μπορεί να είναι η προσπάθεια μέτρησης του περιεχομένου των ιατρικών πληροφοριών και η διαπίστωση της αλλαγής, όταν καταγράφεται προκλητή ζήτηση[14]. Το δοκίμιο του 1963 που συνέγραψε ο Arrow σκιαγράφησε αυστηρά τα ελαττώματα της ιατρικής αγοράς, συμπεριλαμβανόμενης της αδιαφάνειάς της συγκριτικά με αγορές άλλων προϊόντων-υπηρεσιών, λόγω των κενών της αγοράς, και οι μη αγοραίοι οργανισμοί αναπτύχθηκαν για να το αντισταθμίσουν, όντας ένα σύνολο επαγγελματικών προτύπων που σχεδιάσθηκαν για να εγγυηθούν, σε κάποια έκταση, ότι οι ασθενείς δέχονταν επαρκή ποιότητα φροντίδας. Αυτοί οι οργανισμοί δεν ήταν ικανοί να αποτρέψουν και, στην πράξη, έχουν πιθανά ενθαρρύνει τη συνεχή ανάπτυξη της ιατρικής τεχνολογίας και τη σχετιζόμενη ταχεία κλιμάκωση του κόστους της φροντίδας υγείας.

Πολλοί παρατηρητές, έχουν κατακρίνει την επέκταση των αγορών και τις συσχετιζόμενες αλλαγές στους οργανισμούς και τα πρότυπα συμπεριφοράς. Οι θεμελιώδεις συνέπειες της εμπιστοσύνης και της πληροφορίας παραμένουν, παρά την πολύ μεγαλύτερη στήριξη στις αγορές για την κατανομή των πόρων. Με δεδομένη τη σπουδαιότητα της φροντίδας υγείας για τα άτομα και τις θεμελιώδεις συνέπειες που αναδείχθηκαν από τον Arrow, ο αγώνας για να επιτευχθεί μια κατάλληλη κατανομή των πόρων, διαμέσου μιας ισορροπίας των αγοραίων και μη αγοραίων οργανισμών, φαίνεται πιθανό να συνεχισθεί αδιάλειπτα στο μέλλον[15]. Οι αλλαγές στη συμμετοχή στο κόστος και στα συστήματα ανταμοιβής στην Ολλανδία το 2006, οδήγησαν σε αλλαγές στα χρηματοοικονομικά κίνητρα, που αντιμετωπίσθηκαν και από τους καταναλωτές και από τους γενικούς γιατρούς. Για τους ιδιωτικά ασφαλισμένους καταναλωτές, η συμμετοχή στο κόστος καταργήθηκε, ενώ η συμμετοχή στο κόστος ποτέ δεν ίσχυσε για τους κοινωνικά ασφαλισμένους. Τα χωριστά συστήματα ανταμοιβών για τους κοινωνικά ασφαλισμένους καταναλωτές (κατά κεφαλή φόρος) και τους ιδιωτικά ασφαλισμένους καταναλωτές (αμοιβή κατά πράξη), άλλαξαν σε ένα συνδυαστικό σύστημα κατά κεφαλή φόρου και αμοιβής κατά πράξη και για τις 2 ομάδες. Η κατάργηση της συμμετοχής στο κόστος, οδήγησε σε μια ψηλότερη αύξηση στη χρησιμότητα των νεοεισερχόμενων ασθενών για ιδιωτικά ασφαλισμένους ασθενείς ηλικίας 65 ετών και άνω. Η εισαγωγή της αμοιβής κατά πράξη για τους κοινωνικά ασφαλισμένους καταναλωτές, οδήγησε σε μια ψηλότερη αύξηση της χρησιμότητας των νεοεισερχόμενων γιατρών. Αυτό ήταν εμφανέστατο σε άτομα ηλικίας 25-54 ετών. Οι διαφορές στην τάση, στη χρησιμότητα των νεοεισερχόμενων γιατρών επισημαίνουν την ύπαρξη του φαινομένου της προκλητής ζήτησης. Οι διαφορές στη χρησιμότητα των νεοεισερχόμενων ασθενών, φανερώνουν
την περιορισμένη απόδειξη του ηθικού κινδύνου[16].


** Νοσηλεύτρια – Φυσικός/Περιβαλλοντολόγος (πτυχιούχος φυσικού τμήματος Πανεπιστημίου Ιωαννίνων), email : maroulazoupa@yahoo.gr


ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΚΕΣ ΑΝΑΦΟΡΕΣ
[1] Υφαντόπουλος Γιάννης : ‘Τα οικονομικά της υγείας - θεωρία και πολιτική’, εκδόσεις Τυπωθήτω, 2003, σ. 318-322
[2] Rice Thomas : ‘Τα οικονομικά της υγείας σε επανεξέταση’, εκδόσεις Κριτική, 2006, σ. 192-194
[3] Rice Thomas : ‘Τα οικονομικά της υγείας σε επανεξέταση’, εκδόσεις Κριτική, 2006, σ. 195-198
[4] Κυριόπουλος Γιάννης : ‘Τα οικονομικά της υγείας – βασικές έννοιες, αρχές και μέθοδοι’, εκδόσεις Παπαζήση, 2007, σ. 120-121
[5] Ματσαγγάνης Μάνος : ‘Σεμινάριο Οικονομικής της υγείας- σημείωμα για την οικονομική ανάλυση του τομέα υγείας’, 2001-2002, αναρτημένο στο ftp://filer.soc.uoc.gr/students/manos/lecture%20_A5_.pdf
[6] Χλέτσος Μιχάλης : ‘Οικονομικά της υγείας’, εκδόσεις Πατάκη, 2011, σ. 100-110
[7] OECD Health Data 2013 – Frequently Requested Data, αναρτημένο στο http://www.oecd.org/els/health-systems/oecd-health-statistics-2014-frequently- equested-data.htm
[8] Τούντας Γιάννης : ‘Προκλητή ζήτηση και αλόγιστη χρήση υπηρεσιών υγείας’, 2007, αναρτημένο στο http://panacea.med.uoa.gr/topic.aspx?id=813
[9] Χλέτσος Μιχάλης : ‘Οικονομικά της υγείας’, εκδόσεις Πατάκη, 2011, σ. 178-180
[10]Υφαντόπουλος Γιάννης : ‘Τα οικονομικά της υγείας - θεωρία και πολιτική’, εκδόσεις Τυπωθήτω, 2003, σ. 322-324
[11] Arrow Kenneth : ‘Uncertainty and the welfare economics of medical care’, The American Economic Review, volume 53 - issue 5, December 1963 p. 941-973
[12] Rothschild Michael, Stiglitz Joseph : ‘Equilibrium in competitive insurance markets, an essay on the economics of imperfect information’, The quarterly journal of economics, Volume 90 – No. 4, November 1976, p. 629-649
[13] Labelle Roberta, Stoddart Greg, Rice Thomas : ‘A re-examination of the meaning and importance of supplier-induced demand’, Journal of Health Economics, 13 ,1994, p. 347-368
[14] Pauly Mark : ‘Editorial: A re-examination of the meaning and importance of supplier-induced demand’, Journal of Health Economics, 13 ,1994, p. 369-372
[15] Chernew Michael : ‘General equilibrium and marketability in the health care industry’, Journal of Health Politics, Policy and Law, Volume 26 – No.
5, October 2001, p. 885-897
[16] Dijk, C.E. van, Berg, B. van den, Verheij, R.A., Spreeuwenberg, P., Groenewegen, P.P., Bakker, D.H. de. : ‘Moral Hazard and supplier-induced demand: empirical evidence in general practice’, Health Economics, 22(3), 2013, p. 340-352

Καλλίνικος Νικολακόπουλος

Πληροφορίες άρθρου:

1609 προβολές

Αρέσει σε 2 άτομα

Άρθρα του ίδιου συντάκτη

23/03/2017 | Προκλητή ζήτηση υπηρεσιών υγείας στην Ελλάδα και προτάσεις αντιμετώπισης της – Περικοπές στην πρωτοβάθμια υγεία ή εξοικονόμηση πόρων;

13/03/2017 | Πρωτογενή δημοσιονομικά πλεονάσματα, διαχειρισιμότητα του δημόσιου χρέους και βιωσιμότητα της χώρας

21/02/2017 | Δημοσιονομική κρίση χρέους, τραπεζικό σύστημα και πολιτικο-οικονομικές ελίτ

13/02/2017 | Περί ευρωζώνης, εθνικών νομισμάτων και άλλων τινών

16/09/2016 | Θεμελίωση και υπολογισμός των γερμανικών οφειλών προς την Ελλάδα

16/09/2016 | Δημοσιονομική κρίση χρέους και νεοφιλελεύθερες μυθοπλασίες

05/08/2016 | Χαρακτηριστικές περιπτώσεις διαγραφής δημόσιου χρέους (Αργεντινή, Ισημερινός, Γερμανία)

20/07/2016 | Διεθνής Επιτροπή Λογιστικού Ελέγχου (ΕΛΕ) του χρέους και Ελλάδα

12/07/2016 | Περί ‘απεχθούς’ ή ‘επονείδιστου’ (odious) χρέους και της έννοιάς του, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο

16/06/2016 | Συστήματα Υγείας και μορφές κρατική χρηματοδότησης

ΕΓΓΡΑΦΗ ΣΤΟ NEWSLETTER
ΣΥΜΜΕΤΟΧΗ
Πρέπει να συμπληρώσετε το είδος του επαγγέλματος που ψάχνετε

1837 | 

Ο Αναστάσιος Π. Πολυζωίδη (1802 - 1873) συνέταξε και δημοσίευσε το νόμο περί τύπου. Γεννήθηκε από πατέρα Σερραίο στο Μελένικο. Τελείωσε τη Σχολή Σερρών και σπούδασε νομικά και ιστορία στο Πανεπιστήμιο της Γοτίγγης και του Βερολίνου. Στα 1821 διέκοψε τις σπουδές του και πήρε μέρος στον απελευθερωτικό αγώνα και έγινε γραμματικός του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου. Υπήρξε ο βασικός συντάκτης του Συντάγματος της Α΄ Εθνοσυνέλευσης της Επιδαύρου. Το 1827 εκλέχθηκε πληρεξούσιος στην Εθνοσυνέλευση της Τροιζήνας και το 1831 εξέδωσε στην Ύδρα την αντιπολεμική εφημερίδα «Απόλλων». Στη συνέχεια διορίστηκε από την τότε Αντιβασιλεία πρόεδρος του έκτακτου στρατοδικείου που δίκασε τον Κολοκοτρώνη αλλά αρνήθηκε μαζί με τον Τερτσέτη να υπογράψει τη θανατική καταδίκη και φυλάκισή του. Όταν ο Όθωνας ενηλικιώθηκε ο Πολυζωίδης διορίστηκε αντιπρόεδρος του Αρείου Πάγου και σύμβουλος επικρατείας, για να γίνει αργότερα υπουργός Παιδείας και Εσωτερικών. Εκτός των επιστημονικών συγγραμμάτων που άλλα συνέγραψε και άλλα μετάφρασε στην ελληνική, συνέγραψε για την νεολαία τα έργα «Τα Γεωγραφικά», «Τα Ελληνικά», «Τα Νεοελληνικά» και τη «Γενική Ιστορία».

1907 | 

Δύο άντρες του καπετάν Αλέξανδρου ο Κώστας Χρυσάφης και ο Αριστείδης έστησαν παγίδα και έπιασαν μέσα στο σπίτι του Ρώτσκα στη Τζουμαγιά τον Μήτα Ιωάννου και τον Γκότση Δημητρίου, Βλάχους από τη Ράμνα που ήταν κατάσκοποι των Βουλγάρων. Οι αντάρτες τους μετέφεραν νύχτα στη θέση «Τσάϊ» για εκτέλεση και τον μεν Μήτα τον σκότωσαν με μαχαιριές, ο Γκότσης όμως αν και τραυματισμένος κατόρθωσε να διαφύγει και να καταγγείλει τα γεγονότα στις αρχές. Επακολούθησαν αμέσως αρκετές συλλήψεις στην Τζουμαγιά.

1933 | 

Στο ζαχαροπλαστείο των Αφων Φωτιάδη εμφανίστηκε το «παγκοσμίου φήμης μέντιουμ» Νέλλα Μπορ και ο «επίσημος εκτελεστής και πειραματιστής» Κ. Καρράς σε «τρομερά πειράματα υποβολής, υπνωτισμού, τηλεπαθείας, δερβισισμού κ.λ.π.». Και οι δύο υπόσχονταν… πράγματα και θαύματα στο κοινό, του οποίου η είσοδος ήταν χωρίς εισιτήριο.

1933 | 

Στο «Πάνθεον» προβάλλονταν η ταινία «Μελό» με τον Γκάμπυ Μορλαί και στο «Κρόνιον» η ταινία «Ορλώφ» με τους Ιβάν Πέτροβιτς - Λιάνε Χάϊντ.

1936 | 

Στον κινηματογράφο «Κρόνιον» προβάλλονταν η ταινία «Κατηγορούμενε ομολόγησε» με τον Χάρρυ Μπωρ.

1947 | 

Επισκέφθηκε την πόλη των Σερρών και μίλησε στον κινηματογράφο «Κρόνιον» ο αρχηγός των «Χιτών» Γ. Γρίβας.

1965 | 

Ανέλαβε τα καθήκοντά του ως Νομάρχης Σερρών ο Ιασονίδης Δημοσθένης ο οποίος παρέμεινε στη Νομαρχία μέχρι στις 28 Μαρτίου 1967.
Ιστορικό ημερολόγιο των Σερρών
Επιμέλεια: Σ. Π. Αραμπατζής
(δημοσιογράφος ΕΡΑ Σερρών)

Όλο γκρινιάζουμε ότι δεν έχουμε ρούχα, και όλο οι ντουλάπες μας, ασφυκτιούν!

Για να ξαλαφρώσεις ντουλάπες και συρτάρια, χωρίς να χρειαστεί να πετάξεις τίποτα, απλά άλλαξε τον τρόπο που τακτοποιείς κάποια ρούχα!

Τα λεπτά ρούχα, όπως μακό, κολλάν καθώς και αυτά που δεν τσαλακώνουν εύκολα, όπως μάλλινα πουλόβερ και φόρμες γυμναστικής, μπορείς να τα τυλίξεις ρολό, και να τα τοποθετήσεις στα ράφια. Αυτομάτως η ντουλάπα σου θα αποκτήσει πιο οργανωμένο look αλλά και θα εξοικονομήσεις τουλάχιστον το 1/3 του χώρου που υπήρχε!

ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΑ...

82 πρόσωπα
3585 δημοσιευμένα άρθρα
225 ατάκες
33 videos
42 αρχεία ήχου
129955 προβολές από 1/11 έως 23/11
123650 προβολές τον προηγ. μήνα
136255 προβολές τον Σεπτέμβριο